iNetDoc

کامل ترین منبع دانلود مقاله و تحقیق

اقلیم شناسی شهر ایذه

نوع :word - قیمت : 5000

بخشی از تحقیق : 

 

1-1- موقعيت منطقه

          شهرستان ايذه بين َ12 ْ31 تا َ29 ْ32 عرض شمالي و َ33 ْ49 تا َ28 ْ50 طول شرقي قرار دارد. اين شهرستان واقع در شمال‌شرقي استان خوزستان قرار گرفته است. از شمال و شرق به استان چهارمحال و بختياري، از جنوب به شهرستان باغملك، از غرب و شمال غرب به شهرستان مسجدسليمان و از جنوب شرقي به استان كهگيلويه و بويراحمد محدود است.

          مساحت شهرستان 3/3920 كيلومترمربع مي‌باشد. شهرستان ايذه در روزگار باستان و دوره شكوفايي تمدن ايلام مطابق شواهد موجود در سنگ نبشته هاي كوه فرخ و اشكفت سليمان از جايگاه و اهميت ويژه‌اي برخوردار بوده است. در حال حاضر اين شهرستان متشكل از دو بخش مركزي و دهدز، دو شهر به نام ايذه و دهدز و 10 دهستان مي‌باشد. مجموع آبادي‌هاي داراي سكنه شهرستان 489 آبادي مي‌باشد.

2-1- ويژگي‌هاي طبيعي

1-2-1- زمين‌شناسي

          شهرستان ايذه بخشي از واحد زاگرس چين خورده است كه در شرق استان خوزستان و در محدوده كوههاي زاگرس واقع شده است. اين بخش مانند ساير قسمت‌هاي چين خورده زاگرس از واحد سنگي مختلفي تشكيل شده است كه قديمي‌ترين آنها سازند فهليان مربوط به دوره كرتاسه زيرين و جديدترين آنها به غير از رسوبات عهد حاضر رسوبات سازند بختياري مربوط به دوره ترياس بالايي مي‌باشد.

          از نظر تكتونيكي منطقه ايذه از تعدادي آنتي‌كلاين‌هاي موازي هم شامل كمستان، پيان، شاويش و تنوش تشكيل گرديده كه روند شمال‌غرب- جنوب‌شرق دارند و مجموعاً يك آنتي‌كلاين اصلي را كه آن نيز روند همسويي باآنتي‌كلاينهاي ياد شده دارد مي‌سازند بر روي آنتي‌كلاين اصلي دو فرو رفتگي كه رسوبات جوانتر در آنها پديدار گشته‌اند ديده مي‌شوند كه مهمترين دشت‌هاي آبرفتي منطقه نيز در بر مي‌گيرند.

          شهر ايذه بر روي دشت آبرفتي كه در قسمت جنوبي قرار دارد ساخته شده است هسته آنتي‌كلاين اصلي را در قسمت وسط سازند فهليان و دريان و در بخش اصلي سازند سروك و ايلام تشكيل مي‌دهند. اين هسته به طرف بيرون دور تا دور به وسيله رسوبات جوانتر سازندهاي پابده و گورپي و به طور گسترده تشكيلات آسماري احاطه شده است. آهكهاي آسماري به طرف بيرون آنتي‌كلاين اصلي به وسيله رسوبات جوانتر گروه فارس محدود گرديده‌اند كه در قسمت جنوب‌غرب و غرب گسترش وسيعي دارند.

          يكي ديگر از پديده‌هاي مهم تكتونيكي منطقه تراست‌هاي موجود در آن است اين تراست‌ها كه به صورت چند رشته با روند شمال‌غرب- جنوب‌شرق در غرب منطقه واقع شده‌اند. روراندگي‌هايي هستند كه در امتداد آنها رسوبات قديمي‌تر تشكيلات گروه فارس و بالاخص سازند گچساران بر روي رسوبات جديدتر اين گروه يعني سازند آغاجاري و همچنين سازند بختياري رانده شده است. مهمترين اين روراندگي‌ها، مورد فل در غرب كوه موردفل است كه در امتداد آن رسوبات گچساران بر روي تشكيلات بختياري رانده شده‌اند. اين تراستها نقش مهمي در فرآيندهاي تكتونيكي منطقه اعم از زمين‌لرزه، لغزش و ريزش ايفا مي‌نمايند.

3-2-1- شناخت و تحليل ويژگي‌هاي اقليمي

          عوامل اقليمي مانند دوري و نزديكي از دريا، ارتفاع، عرض جغرافيايي و ديگر ويژگي‌هاي موقعيتي از يك طرف و عناصر اقليمي مانند دما، بارش، رطوبت و خشكي و غيره تعيين كنندگان اصلي اوضاع اقليمي به شمار مي‌روند.

          منطقه مورد بررسي با توجه به موقعفيت جغرافياي خود عمدتاً از توده‌هاي مهم آب و هوايي نظير مراكز كم فشار نيمه مرطوب تا مرطوب مديترانهَاي در اواخر پائيز- زمستان و اوايل بهار- همچنين توده‌هاي كم فشار و خشك نفوذ يافته از شبه جزيره عربستان در اواخر بهار وتابستان تاثير مي‌پذيرند.

1-3-2-1- عناصر اقليمي

          به طور كلي با توجه به توضيحات مختصر فوق در مورد عوامل تاثيرگذار و كنترل كننده آب و هواي شهرستان، مهمترين عناصر اقليمي مسلط بر محدوده مورد بررسي را مي‌توان به شرح زير توضيح داد:

- درجه حرارت

          رژيم‌هاي حرارتي محدوده مطالعاتي تحت تاثير توده‌ها و جريان‌هاي هوايي مديترانه‌اي از سمت غرب و شمال‌غرب و همچنين توده‌هاي گرم و خشك جنوب‌ و جنوب‌غربي و زبانه‌هايي از توده‌هاي پرفشار در فصل زمستان قرار مي‌گيرند.

          رژيم حرارتي غالب در سطح شهرستان را از ديدگاه كمي و براساس آمار ايستگاه ايذه مي‌توان چنين تشريح نمود.

          دي ماه سردترين ماه در منطقه به شمار مي‌رود. متوسط دماي روزانه در اين ماه 7/11 درجه سانتيگراد، متوسط حداكثر 4/16 درجه سانتيگراد و متوسط حداقل 7 درجه سانتيگراد متغير است. ميانگين حداكثر دما در تمام ماههاي گرم سال از 25 درجه سانتيگراد و ميانگين حداقل دما در ماههاي سرد سال از 7 درجه كمتر نمي‌باشد. گرمترين ماه منطقه مرداد ماه است. متوسط دماي روزانه گرمترين ماه سال در اين منطقه 4/31 درجه سانتيگراد و متوسط حداكثر روزانه 1/41 درجه و متوسط حداقل روزانه 8/21 درجه سانتيگراد در نوسان است.

- بــارش

          منشاء اصلي ريزش‌هاي جوي جنوب‌غرب ايران (خوزستان) اكثراً ناشي از سيستم‌هاي كم فشار مستقر بر روي شمال سودان و شمال‌شرق آفريقا و شرق مديترانه است.

وضعيت جغرافيايي شهرستان ايذه و خصوصيات فيزيكي آن نقش موثري در ميزان تغييرات بارندگي ايفا مي‌كند. يكي از عوامل مهم اقليمي تاثير ارتفاع و نحوه برخورد سيستم‌هاي بارانزا بر روي شيب ارتفاعات است به گونه‌اي كه در قسمت‌هاي مرتفع منطقه بيشترين ميزان بارندگي مشاهده مي‌شود.

بارندگي از سمت نواحي غربي و جنوب‌غربي شهرستان به سوي نواحي شرقي و شمال‌شرقي به تدريج افزايش مي‌يابد.

متوسط حداكثر بارندگي در ايستگاه ايذه 6/134 ميليمتر مي‌باشد. بارندگي تقريباً از اواخر شهريور ماه آغاز مي‌گردد. در شهريور ماه ميزان متوسط بارندگي حدود 26 ميليمتر است. در واقع آغاز بارندگي را به طور متوسط مي‌توان اواسط آبان ماه محسوب داشت كه تا اواخر فروردين و يا اوايل ارديبهشت كم و بيش ادامه دارد. در ماههاي خرداد، تير، مرداد عملاً ميزان متوسط بارندگي صفر است.

بيشترين ميزان بارندگي فصلي در شهرستان ايذه در فصل زمستان است. در اين فصل رژيم بارندگي اكثراً به صورت رگباري بوده و حدود نيمي از بارندگي سالانه در اين فصل مي‌بارد درصد پراكندگي مقدار باران زمستانه در منطقه مزبور حدود 49  درصد است.

مقدار بارندگي فصلي پائيز حدود 30 درصد، بهار 9 درصد و تابستان 4 درصد است.

- نم نسبي

          ميزان متوسط نم نسبي روزانه در مهرماه شروع به افزايش نموده و حداكثر آن در فصل زمستان است. عكس اين روند در رژيم حرارتي منطقه ديده مي‌شود. به طوريكه ميانگين دماي روزانه از مهرماه شروع به كاهش نموده و حداقل آن در زمستان (دي و بهمن) به وقوع مي‌پيوندد. ميانگين نم نسبي زمستان نسبت به ساير ماهها بيشتر است. كمترين مقدار نم نسبي در ماههاي گرم سال مشاهده شده است.

          آمار موجود نشان مي‌دهد كه متوسط نم نسبي در ماههاي آذر تا فروردين بيش از 50 درصد و از ارديبهشت تا اواخر مهر به كمتر از 50 درصد مي‌رسد.

 

4-2-1- بادهاي غالب

          شهرستان ايذه تحت تاثير دو گروه قابل تفكيك از انواع بادها يعني بادهاي فرامنطقه‌اي و ناحيه‌اي و محلي واقع مي‌گردد.

          بادهاي ناحيه‌اي و محلي در اثر تفاوت دماي روزانه و فصلي ارتفاعات و نقاط يا اراضي كم ارتفاع در نواحي شمالي يا جنوبي پديد آمده، ساختارهاي متنوع ژئومورفولوژيك موجود در منطقه در ماهيت عملكردي آنها تاثير فراواني مي‌گذارد. بادهاي ناحيه‌اي و محل هنگام گذر از اراضي كوهپايه‌اي و همچنين دره‌هاي محصور كوهستاني در برخي موارد مسيرشان در سمت خاصي كاناليزه مي‌گردند.

          بادهاي ناحيه‌اي و محلي شناخته شده در محدوده مطالعات را مي‌توان به سه گروه اصلي رده‌بندي نمود:

1- بادهاي نسبتاً شديدي كه در اواخر بهار، از نواحي مركزي و جنوبي به جنوب‌شرقي و جنوب مي‌روند كه حاصل گردوغبار كمي هستند. اين نوع بادها جزء بادهاي مطلوب در منطقه محسوب شده و در اصطلاح محلي، باد راست ناميده مي‌شود.

2- بادهاي گرم و توأم با گردو غبار فراوان، كه از اوايل شهريور ماه در محدوده مطالعات مي‌وزد و شمال‌شرق منطقه را تحت تاثير قرار مي‌دهد. ايننوع كه همواره محتوي مقادير قابل ملاحظه‌اي از ذرات سولفاته كلودها و كربنات‌هاي سديم، پتاسيم، كلسيم و منيزيم هستند جزء بادهاي نامطلوب محسوب شده و هنگام استمرار موجب كوچ ساكنين به ييلاقات مرتفع پيراموني مي‌گردند. از نظر زمان اين نوع بادها كه در اصطلاح محلي به بادهاي چپ موسومند، غالباً از نيمه شب آغاز شده تا بعد از ظهر و در مواردي عصر روز بعد ادامه مي‌يابند. مدت عملكرد بادهاي چپ در محدوده مطالعاتي 40 تا 50 روز در سال بوده و طي اين مدت تاثيرات زيست محيطي و معيشتي قابل ملاحظه‌اي راتحميل مي‌نمايند.

3- نسيم‌هاي كوهستاني، كه اراضي پست و دشت‌هاي مرتفع و محصور منطقه تحت تاثير جريان‌هاي هوايي به صورت موضعي و نامنظم قرار مي‌گيرند كه به نسيم‌هاي كوهستاني موسومند. اين جريان‌هاي تعديل كننده و كم سرعت بر اثر سرد شدن هوا هنگام شب و شرجي شدن هوا تا حد زيادي موجب تعديل شرايط مي‌گردند. نسيم‌هاي كوهستان فاقد گرد و غبار بوده و جزء بادهاي مطلوب بشمار مي‌آيند.



نوع فایل : word
اندازه فایل : 25
قیمت : 5000
خرید