iNetDoc

کامل ترین منبع دانلود مقاله و تحقیق

دیدگاه حضرت علی (ع) در مورد کار

نوع : word - قیمت :10000 تعداد صفحه : 28

بخشی از تحقیق : 

چکیده

حضرت علی علیه السلام ضمن دفاع از اصول و موازین دین مبین اسلام از کار و تلاش در مسیر احیا و آبادانی جامعه دریغ نکرد و مزارع و باغ های متعددی را احیا و آباد کرد . در مدت خلافت خویش نیز از کار غافل نگشت . در طول حیات خود اثری گران بها به نام «نهج البلاغه » را به یادگار گذاشت . در این اثر جاویدان بسیاری از آموزه های الهی، سیاسی، مذهبی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و . . . آمده است .

در این مقاله سعی شده است با بهره گیری از نهج البلاغه و کتب مرتبط با آن و استفاده از اندیشه های برخی از متفکران، کار بررسی شود و با دیدگاه جامعه شناختی مقارنه و مقایسه گردد 

 

 

واژه های کلیدی: کار، تقسیم کار، کار آزادانه و اجباری، بیکاری، کارهای شایسته، کارهای ناشایست

1. مقدمه

هر جامعه ای برای تداوم حیات و بقا به کار و فعالیت مردم و مسؤولان احتیاج دارد . نیاز به کار از قرون باستان وجود داشته است و هرچه می گذرد، بر اهمیت آن افزوده می گردد . کار قسمت اعظم از زندگی انسان را در بر می گیرد .

به عقیده ی بسیاری از متفکران اجتماعی و اندیشمندان اسلامی انسان موجودی اجتماعی است . انسان ها قسمت اعظم نیازها و احتیاجات خود را از طریق کار گروهی و اجتماعی تامین می کنند . حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام، اندیشمند و پیشوای برجسته شیعیان و امت اسلامی کار و تلاش را با درایتی واقع بینانه بیان نموده است .

کار از مفاهیم مهم علم جامعه شناسی است . کار سرمایه و ذخیره ی ملی است و می تواند به رشد تمدن کمک کند . اگر افراد جامعه ای به طور نسبی بتوانند کار و شغل مناسب به دست آورند و شغل آنان متناسب با استعدادها، توانایی ها و علائق آنها باشد، زمینه برای نوآوری، ابتکار، رشد و پیشرفت در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه به وجود می آید . برعکس اگر زمینه های اشتغال و کار در جامعه محدود و تقاضا برای کار بسیار باشد، به تدریج بیکاری افزایش می یابد . گسترش بیکاری منجر به آسیب ها و پیامدهای ناگوار در جامعه می شود .

2 . تعریف کار

از نظر لغوی کار به معنای فعل و عمل و کردار انسان است و در اصطلاح، کار فعالیتی است نسبتا دائمی که به تولید کالا یا خدمات می انجامد و به آن دستمزدی تعلق می گیرد .

به عقیده ی بعضی از صاحب نظران در تعریف کار به نوع خاصی از کار توجه نشده است; بلکه کار را در مفهوم عام سرچشمه ی انباشت ثروت و سرمایه و نهایتا رشد و شکوفایی جوامع تلقی کرده اند . پولکس فن (1) می گوید:

مردم سرچشمه ثروت های منقول بوده و افزایش ثروت از کار و زحمت آنها ناشی می شود(2)

از نظر برخی از اقتصاددانان لیبرال از جمله کلسن کار عبارت است از:

استفاده ای که انسان از نیروهای مادی و معنوی خود در راه تولید ثروت یا ایجاد خدمات می کند(3)

بر اساس این تعریف فعالیت و کار به طور عمده از طریق هدف ها و ارزش محصولی که تولید شده معین می گردد; به عبارت دیگر کار زمینه را برای تولید و افزایش خدمات ایجاد می کند .

به طور کلی کار عبارت است از:

مجموعه عملیاتی که انسان با استفاده از مغز، دست ها، ابزار و ماشین ها برای استفاده ی عملی از ماده روی آن انجام می دهد و این اعمال نیز متقابلا بر انسان اثر می گذارد و او را تغییر می دهد(4)

بر اساس تعریف مذکور کار دارای سه خصوصیت است:

نخست، کار مبتنی بر فعالیت فکری و بدنی است;

دوم، از طریق کار، کالایی تولید می شود یا خدمتی عرضه می گردد;

سوم، در قبال انجام کار، دستمزدی پرداخت می گردد .

در اندیشه ی حضرت علی علیه السلام می توان به صورت استنباطی کار را چنین بیان نمود: کار عبارت است از تلاش و کوشش انسان ها برای آماده کردن زاد و توشه ی آخرت در دوران زندگی در دنیای مادی .

حضرت علی علیه السلام می فرماید:

فعلیکم بالجد و الاجتهاد، و التاهب، و الاستعداد، و التزود فی منزل الزاد(5) بر شما باد به تلاش و کوشش، آمادگی و آماده شدن و جمع آوری زاد و توشه ی آخرت در دوران زندگی .

از دیدگاه علی علیه السلام در جامعه یکی از حقوق اولیه ی مردم این است که همه حق دارند، شاغل باشند . کار کوچکی و بزرگی ندارد; مگر با توجه به کاری که انجام می دهند و هرکس اعم از مرد و زن پاداش کار خود را خواهد دید .

3 . ارزش و اهمیت کار

یکی از معیارهای مهم برای پیشرفت و سعادت جوامع توجه به شکل، نوع و کیفیت کار و فعالیت است . در برخی از جوامع بین اشکال کار یدی و فکری تمایزاتی وجود داشته است . کارهای یدی و فیزیکی فاقد ارزش بود و معمولا این فعالیت ها وکارها به اقشار پایین جامعه واگذار می شد . برای مثال در شهرهای یونان باستان و در اروپای قرون وسطی و در جوامع کاستی (6) چنین چیزی وجود داشته است; در حالی که در برخی از جوامع و ادیان الهی و آسمانی عموما به کار و فعالیت و به ویژه کارهای فیزیکی توجه فراوان می شده است . پیامبران الهی خود بر کار و فعالیت تاکید داشته و خود به آن می پرداختند .

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله قبل از بعثت گوسفندچرانی می کرد و با مال و سرمایه ی خدیجه علیها السلام تجارت می نمود . حضرت موسی علیه السلام نیز گوسفند چرانی می نمود . حضرت ابراهیم علیه السلام به کارهای چوپانی و بنایی اشتغال داشت و حضرت ادریس علیه السلام خیاط و حضرت نوح علیه السلام نجار بوده است(7)

در زمینه ی احترام و بزرگداشت کار و تلاش مفید و سودمند حضرت رسول صلی الله علیه و آله صرفا به تمجید و تعریف نپرداخته است . بلکه دستی را می بوسد که از کار ورم کرده و پینه بسته است و می فرماید:

این دستی است که خدا و پیامبرش آن را دوست دارند(8)

حضرت محمد صلی الله علیه و آله باز می فرماید:

خداوند بنده ی باایمان پیشه ور را دوست دارد و هیچ یک از شما غذایی گواراتر از دسترنج خود نخورده است(9)

علاوه بر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله ائمه ی اطهار علیهم السلام هر کدام به کار و فعالیت می پرداختند . پس از رسول اسلام، امیرالمؤمنین علیه السلام از هرکس متواضع تر بود . در امور خانه به همسر خویش کمک می کرد و شخصا به کار و تلاش در مزرعه می پرداخت .

با کلنگ زمین را می کند و آن را شیار و آبیاری می کرد و بارهای هسته ی خرما را روی شانه می گذاشت و به صحرا می برد و بر زمین می فشاند و اگر یک دانه ای از آن بر زمین می افتاد، خم می شد و آن را بر می داشت و می فرمود: امروز هسته است و فردا خرما(10)

 



نوع فایل : word
اندازه فایل : 28
قیمت : 10000
خرید