iNetDoc

کامل ترین منبع دانلود مقاله و تحقیق

استراتژی های پایدار اقتصادی درباززنده سازی بافت های فرسوده شهراهواز

نوع : word - قیمت :10000

بخشی از تحقیق : 

 

استراتژی های پایدار اقتصادی درباززنده سازی بافت های فرسوده شهراهواز ( نمونه موردی محله لشگر آباد)

 

 

چکیده

امروزه با گسترش شهرها از ساختار تک هسته ای به چند هسته ای و تبدیل آنها به کلان شهرها  ، بخش مرکزی و بخصوص بافت های فرسوده شهری از منظر توسعه و رقابت در جذب فعالیت های شهری نسبت به سایر مناطق جدید مزیت خود را از دست داده اند که این امر ناشی از تغییر ساختار شهر از شهر مرکزی(تک هسته ای) با اقتصاد مبتنی بر کشاورزی یا صنعتی به چند هسته ای و مبتنی بر خدمات در تقسیم کار مناطق شهری است.

به نظر می رسد شناخت مزیت های کسب و کار شهری در ایجاد مشاغل مناسب با ساختار جدید و همسو با تقسیم کار  در شهر می تواند مارا به شناخت نقاط قوت و تعیین چشم اندازی جدید و انتخاب استراتژی مناسب در راستای ساماندهی این مناطق یاری نماید. و  الگوهای مناسب در باز زنده سازی این بافت ها را شناسایی و نسبت به احیا آن اقدام شود . از این رو درک صحیح شناخت مزیت ها و تدوین استراتژی صحیح منجر به توسعه پایدار این مناطق خواهد شد شکل گیری مکان های خرید در بافتهای فرسوده یکی از راهکار های اقتصاد پایدار در باززنده سازی در این گونه بافتها می باشد .از این رو BID یکی از روش های کارا در احیا بافت های فرسوده با رویکرد اقتصادی پایدار است .این روش سعی دارد با تخصص فعالیت اقتصادی در یک منطقه و بهره برداری از مزیت نسبی  صرفه جوی ناشی از مقیاس وکاهش هزینه های تولید متناسب با ساختار اقتصادی منطقه سبب بهبود کسب و کار و احیا و باززنده سازی در منطقه گردد.روش انجام این تحقیق توصیفی – تحلیلی است. استفاده از منابع کتابخانه ای و همچنین روش های میدانی ، نظری (پرسشنامه ، مصاحبه و مشاهده) در دستور کار این تیم قرار داشته است.

 

کلمات کليدي:  بافت فرسوده ،مزیت رقابتی، استراتژی اقتصادی ، باز زنده سازی

 

مقدمه

امروزه با گسترش شهرها از ساختار تک هسته ای به چند هسته ای و تبدیل آنها به کلان شهرها  ، بخش مرکزی و بخصوص بافت های فرسوده شهری از منظر توسعه و رقابت در جذب فعالیت های شهری نسبت به سایر مناطق جدید مزیت خود را از دست داده اند که این امر ناشی از تغییر ساختار شهر از شهر مرکزی(تک هسته ای) با اقتصاد مبتنی بر کشاورزی یا صنعتی به چند هسته ای و مبتنی بر خدمات در تقسیم کار مناطق شهری رشد  می یابد .

خروج نهاد های دولتی و دهک های متوسط و بالای درامدی شهرنشین از بافت های فرسوده و بعضاً تاریخی و به تبع آن تعامل کمتر آنها سبب گردیده است تا دولت از سرمایه گذاری مستقیم در آن خود داری کند و از این سبب نه تنها نقشی در ساخت و ساز آن بازی نکرده بلکه در برخی از مناطق  عدم سرمایه گذاری بخش خصوصی را نیز باعث شده اند و منجر گردیده  که بافت های فرسوده از این تحولات چه به لحاظ اقتصادی ، تکنولوژی ، حمل و نقل و کسب وکار جای مانده اند .آنچه در این مقاله اهمیت دارد شناسایی مزیت های رقابتی بافت های فرسوده که به لحاظ تاریخی ، فرهنگی ، اقتصادی و اجتماعی به عنوان پتانسیل قابل رقابت با مناطق جدید ، است .  

«تا قبل از جریان ناشی از انقلاب صنعتی ، تغییرات جوامع شهری بسیار بطئی و نامحسوس بوده و تبع آن ، کالبد شهرها نیز بادگرگونی قابل توجهی مواجه نبود. همگام با تغییرات اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی  و فن آوری های جدید بافت های شهری با تغییر شکل و شالوده مواجه گردیدند.»(زنگی آبادی ، 1385،116)

«در اکثر شهرهای امروزی کشور می توان رد پایی از وقایع و نیز دوره های تاریخی که آن شهر سپری نموده است را مشاهده نمود . محله ها و بافت های یک شهر از امکانات و عوامل رشد مساوی در طول زمان برخوردار نبوده و نیستند و همین امر سبب بوجود آمدن تفاوت های آشکار در طبقات  اجتماعی و در کالبد و سیمای شهر شده است. در حالی که شهر پایدار شهری است که در حین رشد،  توسعه و ایجاد فضاهای جدید، ارتباط منطقی و منسجم بین فضاهای جدید و قدیم برقرار نموده و یکپارچگی و هویت شهر را حفظ و تقویت نماید».( شیعه، 1371،24)

«اصولاً بافت قدیمی و فرسوده بافتی است که در فرآیند زمانی طولانی شکل گرفته و تکوین یافته و امروز در محاصره تکنولوژی عصر حاضر گرفتار گردیده است.اگر چه این بافت در گذشته به مقتضای زمان دارای عملکردهای منطقی و سلسله مراتبی بوده ولی امروز از لحاظ ساختاری و عملکردی دچار کمبودهای می باشد و آنگونه که می بایست جوابگوی نیاز ساکنین خود و سایر شهروندان نمی باشد.»(شماعی،1384،4)

لذا با توجه به مزیت های و پتانسیل های بالقوه در این نوع بافت حمایت مدیریتی و نحوه سازماندهی فعالیت های اقتصادی باعث باززنده سازی پتانسیل ها میگردد.استفاده از مدل تجربه شده نواحی بهبود کسب و کار «BID» شامل خدماتی چون بهبودفضای اقتصادی ، ارتقا کیفیت زندگی ، افزایش حس امنیت ، سازماندهی مدیریتی و ... می تواند در راستای استراتژی پایدار اقتصادی ، فرصت های بالقوه را آشکار و به منصه  ظهور  برساند و این مهم ترین اصل توسعه پایدار به شمار می رود.( نگارنده)

 

2-  پیشینه و چارچوب نظری تحقیق

ﺑﺴﻴﺎري از ﺷﻬﺮﻫﺎي ﻛﺸﻮر ﻣﺎ ﺑﺎ ﭘﺪﻳﺪه ي ﻓﺮﺳودگی در  ﻣﺤﻠﻪﻫﺎي ﺷﻬﺮي ﻣﻮاﺟﻪاﻧﺪ.  ﻧﻤﻮد ﻋﻴﻨﻲاﻳﻦ ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ُاﻓﺖ کیفیت زﻧﺪﮔﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در اﻳﻦ ﺑﺎﻓﺖﻫﺎﺳﺖ. ﻋﻮارض ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺑﻪﺻﻮرت ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺘﺮوك و ﻣﺘﺮوكﺷﺪن ﺑﻨﺎﻫﺎ،ﻣﺴﻜﻦﻫﺎي ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎر و ﻧﺰول ﻛﻴﻔﻴﺖﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي- اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﭘﺪﻳﺪار ﻣﻲﺷﻮد.  وﺳﻌﺖ ﺑﺎﻻي ﺑﺎﻓﺖﻫﺎي ﻓﺮﺳﻮده ﺑﺎ ﻣﻌﻀﻼت ﻓﺮاوان و ﻧﺒﻮد اﺳﺘﺮاﺗﮋيﻫﺎي روﺷﻦ درﺧﺼﻮص ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻃﺮح و اﺟﺮا در ﻧﻮﺳﺎزي اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﺎﻓﺖﻫﺎ، ﺳﺒﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺗﺎ زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي ﺗﺤﻘﻖ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﺼﻮﺑﺎت (ﻫﺮﭼﻨﺪ اﻧﺪك)  ﻣﻮﺟﻮد ﻧﻴﺰ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﺸﻮد و ﺑﺎﻓﺖﻫﺎي ﻓﺮﺳﻮده ﺷﻬﺮي ﺑﺎ روﻧﺪي اﻓﺰاﻳﺸﻲ ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﭼﺎﻟﺶﻫﺎي ﺷﻬﺮﻫﺎ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮﻧﺪ. (نگارنده)

«ﻗﺴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ي اﻳﻦ ﻓﻀﺎﻫﺎ ﻛﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺗﺎرﻳﺨﻲ زﻧﺪﮔﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﮔﺮوهﻫﺎﻳﻲ را ﺑﺮ ﺧﻮد ﺣﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ، ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن ﺑﺎﻟﻨﺪﮔﻲ ﺧﻮد را از دﺳﺖ داده و دﺳﺘﺨﻮش ﻓﺮﺳایش ﺷﺪه اﻧﺪ، و اﻳﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺷﻬﺮﻫﺎ را از درون ﻣﻲﭘﻮﺳﺎﻧﺪ. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺻﻮرت در ﭘﻲِ ﺗﺤﻮل در ﺷﻴﻮه ي زﻧﺪﮔﻲ و ﺳﻜﻮﻧﺘﮕﺎه ﻫﺎي ﻛﻨﻮﻧﻲ، ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﭘﻲِ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن و ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺤﻮﻻت درﻃﻲزﻣﺎن از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎي ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ، دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت و ﺗﺴﻬﻴﻼت وﻧﻈﺎﻳﺮ اﻳﻦﻫﺎ ﺑﺮاي زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺤﻠﻪﻫﺎي ﻛﻬﻦ و ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺷﻬﺮي ﺑﻪ دﻟﻴﻞ وﻓﻖ ﻧﻴﺎﻓﺘﻦ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﺪﻳﺪ،دﭼﺎر ﭼﻨﻴﻦ روﻧﺪي ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ..  اﺣﻴﺎء، ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﺑﺎزﮔﺮداﻧﺪن زﻧﺪﮔﻲ در ﻣﺤﻼت ﻗﺪﻳﻤﻲ، ﺑﻴﺶ از ﻫﺮ ﭼﻴﺰ ﻣﺴﺘﻠﺰم رﻓﻊ ﻣﻮاﻧﻊ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻓﻌﻠﻲ از ﻳﻚﺳﻮ و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزي ﻣﺮدم ﻣﺤﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي واﮔﺬاري اﺧﺘﻴﺎرات ﻻزمﺑﺮاي ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮي و اﻳﺠﺎد ﺗﺸﻜﻞﻫﺎي اﺟﺮاﻳﻲ، ﻓﺮاﻫﻢ آوردن ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺸﺎورهاي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي و ﻃﺮاﺣﻲ و ﻧﻴﺰ اﻗﺪام ﺷﻬﺮداري ﻣﻨﻄﻘﻪ در رﻓﻊ ﻣﻌﻀﻼت ﻛﺎﻟﺒﺪي- اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺤﻠﻪ و اﻳﺠﺎدﺗﺴﻬﻴﻼت ﻻزم از ﺳﻮي دﻳﮕﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.

ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺑﺎﻓﺖ ﻓﺮﺳﻮده و ﻧﺎﻛﺎرآﻣﺪ ﺑﻪ ﺑﺎﻓﺘﻲ اﻃﻼق ﻣﻲﮔﺮددﻛﻪ در آن ﻛﺎﻫﺶ ارزشﻫﺎي ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﻣﺤﻴﻂزﻳﺴﺖ اﻧﺴﺎﻧﻲ ﺑﺮوز ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ در ﺣﺎﻟﻲﻛﻪ درﻳﻚ ﺑﺎﻓﺖ ﻗﺪﻳﻢ وﻟﻲ ﻛﺎرآﻣﺪ، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎر آن، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺨﺮب در آن ﻧﻘﺸﻲﻧﺪارد، ﺑﻠﻜﻪ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ و ﻫﺎرﻣﻮﻧﻲ ﺑﻴﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﺘﺸﻜﻠﻪ ﺑﺎﻓﺖ، ارزش ﺗﺎرﻳﺨﻲ را ﻧﻴﺰ ﺑﻪ آن ﻣﻲﺑﺨﺸﻨﺪ..»

( ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور اﻣﻜﻮ، 1382، 1)

«بهسازی و ﻧﻮﺳﺎزي ﺑﺎﻓﺖﻫﺎي ﻓﺮﺳﻮده ي ﺷﻬﺮي از ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوت، ﻣﻮﺿﻮﻋﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﭘﻴﭽﻴﺪه ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺳﺎﻛﻨﺎن آن ﻋﻤﺪﺗﺎً از اﻗﺸﺎر ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻮده و از ﻓﺮﺻﺖﻫﺎي ﺷﻐﻠﻲ اﻧﺪﻛﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪو ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎر ﺗﻦ ﺑﻪ ﻣﺸﺎﻏﻞ دونﭘﺎﻳﻪ ﻣﻲﺳﭙﺎرﻧﺪ؛ از ﻃﺮﻓﻲ ﺧﺪﻣﺎت ﺷﻬﺮي ﻧﺎﭼﻴﺰي ﺑﻪ آﻧﺎن اراﺋﻪ ﻣﻲﺷﻮد.  ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻓﺮﺳﻮدﮔﻲ ﺑﺎﻻ، ﺗﻨﻮع ﻛﺎرﺑﺮيﻫﺎ (  ﺗﺠﺎري، ﺗﻔﺮﻳﺤﻲ، ﻓﻀﺎي ﺳﺒﺰ، درﻣﺎﻧﻲ، آﻣﻮزﺷﻲو...) ﺑﻪ ﻧﺪرت دﻳﺪه ﻣﻲﺷﻮد.  "ﻓﻨﺸﺘﺎﻳﻦ و ﮔﺮي"[1] ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎورﻧﺪ ﻛﻪ دوﻟﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻬﺎد ﻣﺆﺛﺮِ اﺻﻠﻲﺑﺎﻳﺪ در اﻳﻦ ﺑﺎﻓﺖﻫﺎ ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﻧﻴﺎزﻫﺎي اوﻟﻴﻪ و اﺳﺎﺳﻲ ﻫﻢﭼﻮن ﻣﺴﻜﻦِ ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻣﺮاﻛﺰآﻣﻮزﺷﻲ، ﻓﺮﺻﺖﻫﺎي اﺷﺘﻐﺎل از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺸﺎﻏﻞ ﺧُﺮد و ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎي روزﻣﺮه ﺳﺎﻛﻨﺎن را ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﻳﺪ. در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺻﺮف ﺑﻪﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي و اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﺮاﻛﻨﺪه و ﺟﺰﺋﻲ از ﺳﻮي ﻣﺘﻮﻟﻴﺎن درﺧﺼﻮص ﻧﻮﺳﺎزيِ ﺑﺎﻓﺖﻫﺎيﻓﺮﺳﻮده ﻧﻤﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺜﻤﺮِﺛﻤﺮ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﺑﺎزﺳﺎزي و ﻧﻮﺳﺎزيِ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖآﻣﻴﺰ، ﻣﻨﻮط ﺑﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﻫﺎ ﻳﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖﻫﺎي اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻨﺪرت در ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲﺷﻮد.  ﻇﺮﻓﻴﺖﻫﺎي اﻧﺴﺎﻧﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺠﺮﺑﻪ ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺤﻠﻲ وباززنده سازی ﺑﺎ در ﻧﻈﺮﮔﺮﻓﺘﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺮدﻣﻲ ﻛﻪ در آنﺟﺎ زﻳﺴﺖ ﻣﻲکنند ، باشد».( ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ ﻣﺸﺎور ﭘﺮداراز ، 1387)



[1] Fainstein & Gray

 

 

 



نوع فایل : word
اندازه فایل : 10
قیمت : 10000
خرید