iNetDoc

کامل ترین منبع دانلود مقاله و تحقیق

شناخت ماهیت و عملکرد امپریالیسم

نوع : word - قیمت :5000

بخشی از تحقیق : 

شناخت ماهیت و عملکرد امپریالیسم

مقدمه

دیدگاه مارکسیستی در دهه های 20 ، 30 و 40 هم بر نظام بین الملل و هم بر کشور ایران حاکم بود که در دوران جنگ سرد قبله آمال آن کشور شوروی که در برابر غرب بود. هر چند در جریان انقلاب 57 دیدگاه های انقلابیون بر دیدگاه مارکسیستی منطبق بود اما با شعار " نه شرقی و نه غربی" ماهیت اصلی و اسلامی انقلاب به ظهور گذاشته شد. همپوشانی و موازی بودن دیدگاه های مارکسیستی و انقلاب اسلامی در برابر امپریالیسم قرار گرفت.

دیدگاه نئومارکسیستی:

توسعه یافتگی کشور های امپریالیستی به علت توسعه نیافتگی کشور های استعماری است. به عبارتی دیدگاه انقلابیون این بود که دلیل عدم توسعه یافتگی کشور ایران وجود استبداد و استعمار و در یک کلمه امپریالیسم است. هر چند نمی توان از این نکته غافل بود که مشکلات جدی داخلی نیز باعث عدم توسعه یافتگی کشور شد.

توسعه نیافتگی و عقب ماندگی کشور جمهوری اسلامی ایران بعد از انقلاب 57 در کنار امپریالیسم در خارج ، وجود علل داخلی بود و این مهم در دوران ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد که دنیا در بحران بسر می برد و قیمت نفت بالا بود و می شد بهترین جهش را در تاریخ نظام جمهوری اسلامی ایران انجام داد اما متاسفانه اینگونه نشد و این فرصت طلایی از دست رفت را شاهد بودیم ! پس بنابراین تنها راه توسعه یافتگی کشور ها تعدیل روابط سیاسی خارجی و در محیط بین المللی است این یک اصل پذیرفته شده است. چرا که ترقی در سیاست های بین المللی است و قدرت های بزرگ آن را رقم می زنند.

و اما توسعه یافتگی غرب بر پایه اقتصاد است و اقتصاد بر سیاست اولویت داشته و موتور محرکه و آغازگر توسعه یافتگی است. از نگاه آقای سریع القلم این موتور محرکه در جمهوری اسلامی ایران وجود ندارد و می بایست نخبگان ابزاری این موتور را به راه بیندازند.

تعاریف

کاپیتولاسیون :

1.        حق داشتن مسکن ، راه آهن و انحصار کشتیرانی و بنادر اتباع دول امپریالیستی در کشور های مستعمره.

2.        معافیت اتباع دول امپریالیستی از پرداخت عوارض و مالیات.

3.        اختیارات قضایی و پلیسی کنسولگری های امپریالیستی.

 

تحت الحمایگی :

دولت تحت الحمایه دولتی ضعیف است که به موجب پیمانی با یک دولت قوی تحت الحمایگی را قبول می کند . یعنی دولتی ضعیف قسمتی از حاکمیت خود را به دولتی قوی می دهد تا در مقابل حملات خارجی از وی دفاع کند.

ویژگی های تحت الحمایگی :

1.        دولت تحت الحمایه شخصیت خارجی بین المللی خود را حفظ می کند.

2.        حدود و اختیارات دول حامی بستگی به نوع قرارداد دارد.

3.        اتباع کشور های تحت الحمایه تابعیت خود را از دست نمی دهند.

4.        دولت تحت الحمایه قوانین و تشکیلات اداری خود را با نظارت اداری و قضایی دولت حامی حفظ می کند.

5.        خاک کشور تحت الحمایه قسمتی از خاک کشور حامی محسوب نمی شود ولی کشور تحت الحمایه موافقت می کند که در مواقع ضروری قوای دولت حامی وارد خاک آن کشور شود.

6.        رئیس دولت تحت الحمایه به عنوان رئیس واقعی محسوب می شود و در امور بین المللی مبادرت به عقد قرارداد یا موافقتنامه های بین المللی می نماید.

رژیم کان سن شن (امتیاز دادن)  Consent ion :

در این رژیم یک دولت حقوق مدنی و اجتماعی خود را به دولت یا افراد حقیقی یا حقوقی واگذار می کند این حقوق داده شده را امتیاز و قرارداد مربوطه را امتیازنامه می گویند در واقع این رژیم حقوقی موجب تامین منافع تجاری و بازرگانی دولت امپریالیستی می شود.

منطقه نفوذ :

سرزمین یا کشوری است که دولت  های بزرگ بدون ضمیمه کردن آن به خاک یا مستعمرات خود در آنجا اعمال حاکمیت می کنند مانند : قرارداد 1907 روس و انگلیس در مورد ایران

واگذاری :

انتقال سرزمینی یا کشوری از یک دولت به دولت دیگری به صورت اجاره را واگذاری می گویند. مانند : واگذاری فیلیپین به آمریکا در  1898.

دومینیون Commonwealth :

دومینیون از نظر لغوی یعنی تفوق ، برتری ، نظارت و حق حاکمیت و از نظر اصطلاحی به مستعمراتی اطلاق گردید که دارای حکومت خودمختار در مسائل داخلی بوده اند. مانند: کانادا ، استرالیا ، افریقای جنوبی و ایرلند که زیر فرمان انگلستان هستند.

ویژگی های کشور های دومینیون :

1.        هر دومینیون دارای دولتی است که در مقابل پارلمان خود مسئول است. شبیه انگلستان

2.        از جهت قانون گذاری هر دومینیون پارلمانی داشت که تابع قوانین انگلستان بود که در صورت تعارض بین قوانین انگلستان و دومینیون قوانین انگلستان معتبر بوده است.

3.        در امور قضایی آرا دادگاه های عالی دومینیون در محاکم عالی انگلستان قابل تجدید نظر بوده است.

4.        در امور خارجی صلاحیت دومینیون ها محدود بوده است.

سیاست درهای باز :

سیاستی است که طبق آن معاملات تجاری کشوری با همه کشور ها به یک طریق عمل می شود و به هیچ کشوری حق ویژه یا امتیاز انحصاری داده نشود.

اولین بار از طرف "سِر جان هی" وزیر خارجه وقت امریکا در مورد کشور چین بیان شد زیرا انگلستان قصد داشت به شکل انحصاری در چین فعالیت کند ولی امریکا این سیاست را مطرح کرد با این کار از انحصار تجارت چین در دستان انگلستان جلوگیری کرد و تجارت خود را افزایش داد.

 

استعمار :

تعریف جامع و کامل استعمار مشکل است ولی شاید بتوان گفت:

1.        استعمار عبارت است از تسلط قدرت سیاسی کشوری (استعمارگر) بر کشوری دیگر بدون رضایتش (مستعمره).

2.        اتباع کشور استعمارگر وابستگی خود را با کشورشان حفظ می کنند و تحت حمایت قدرت آن کشور به استثمار سرزمین جدید می پردازند.

3.        ممکن است اقامت اتباع بیگانه به صورت موقت یا محدود باشد.

4.        هدف از استعمار در این تعریف عمران یا آبادانی سرزمین جدید به نفع ساکنین بومی آن نبوده بلکه هدف استثمار منابع موجود یا در مواردی بهره جستن از موقعیت استراتژیک آن به نفع کشور مهاجم است.

مستعمره :

1.        مستعمره کشوری است که به دلیل عقب ماندگی سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی نیاز به اداره توسط کشور دیگری دارد. (این تعریف مثبت از طرف کشورهای استعمارگر ارائه می شود)

2.        مستعمره کشوری است که تحت نفوذ موثر سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی کشور دیگر قرار می گیرد و تصمیم گیری توسط کشور دیگر انجام می شود.

3.        مستعمره کشوری است که شرایط زندگی سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی در آنجا توسط اقلیتی تعریف می شود که از لحاظ تاریخی ، نژادی ، فرهنگی و دینی در اقلیت قرار دارند.

امپریالیسم :

1.        اقداماتی با هدف استثمار که موجب ایجاد رابطه سلطه بین سلطه گر و تحت سلطه می شود.

2.        امپریالیسم استثمار یک فرد از فرد یا استثمار داخلی یک کشور نیست بلکه به طور عام سلطه یک دولت در خارج از محدوده مرزهایش بر دولتی دیگر است.

3.        سلطه ممکن است با یکی از ابعاد سیاسی ، اقتصادی ، نظامی و فرهنگی آغاز شود ولی به سایر ابعاد سرایت می کند.

4.        یکی از ابزار های ایجاد امپریالیسم قدرت است که بر یکی از ابعاد سیاسی ، اقتصادی ، نظامی و فرهنگی باشد یا تلفیقی از همه آنها . اما تاریخ نشان می دهد قدرت نظامی اهمیت بیشتری داشته است . اکنون قدرت نظامی هم در کنار قدرت فرهنگی و هم قدرت اقتصادی بکار می رود.

5.        تشخیص دقیق اینکه کدام سیاست توسط امپریالیست اعمال می شود مشکل است.



نوع فایل : word
اندازه فایل : 10
قیمت : 5000
خرید