iNetDoc

کامل ترین منبع دانلود مقاله و تحقیق

پایان نامه تبيين چگونگي ارتباط مؤلفه‌هاي اقتصادي در توسعه سياسي بررسي موردي هندوستان

نوع : word - قیمت :20000 - تعداد صفحه :159

بخشی از پایان نامه : 

چكيده

توسعه اقتصادی یا توسعه سیاسی؟ کدامیک بر دیگری مقدم تر است؟

با کمی دقت و مطالعه در انقلاب صنعتی فرانسه ، تاریخ سیاسی ایران و امریکا و همچنین تحولات ایجاد  شده در هندوستان می توان بیشتر بر سبقت هر کدام نسبت به دیگری صحه نهاد. پس از جنگ جهانی دوم بود که ممالک دنیا بیشتر از پیش به علوم سیاسی و اقتصادی گرایش یافتند، چرا که همگان به این مساله پی بردن که تمامی علوم در خدمت عالمان سیاسی و اقتصادی در آمده اند.در واقع دانشمندان علوم فنی چون فیزیک،شیمی،ریاضی و پزشکی با استفاده از تحقیقات و آزمایشات جدید ترین کشفیات و اختراعاتشان را همچون بازوانی قدرتمند در اختیار سیاستمداران قرار می دهند و باعث توسعه اقتصادی و سیاسی کشورهای خود می شوند. حال با توجه به این مساله برآنیم تا رابطه ی، بین اقتصاد و سیاست را مشخص کنیم، لذا به صورت موردی هندوستان را به عنوان نمونه مورد بررسی قرار دادیم تا با توضیحاتی هر چند اندک و پر نقصان ذهن خواننده را روشن تر کنیم. آنچه خواهید خواند نگاهی اجمالی بر روند توسعه اقتصادی و سیاسی هندوستان است،چرا که از نظر نگارنده هندوستان نمونه ایی آکادمیک و مورد توجه در این حوزه می باشد. خواهید دید که هندوستان چگونه از کشوری استعمار شده ، فقیر و عقب مانده ی سیاسی و اقتصادی اکنون به یکی از بزرگترین کشورها به لحاظ سیاسی و در پی آن اقتصادی تبدیل شده. در ادامه خواهید دید که چگونه سیاستمداران با همکاری اقتصاد دانان یک کشور را به اوج صنعت از هر لحاظ خواهند رساند. باشد که این مطالب در این راستا مفید واقع شوند.

واژگان کلیدی: توسعه اقتصادی – توسعه سیاسی – هندوستان – برنامه های اقتصادی، اصلاحات سیاسی – دموکراسی.

 

فهرست مطالب

عنوان ................................................................................................................................... صفحه

 

فصل اول: كليات تحقيق

مقدمه. 2

1 ـ 1 ـ طرح مسئله. 4

1 ـ 2 ـ اهميت و ضرورت انجام تحقيق. 5

1 ـ 3 ـ مرور ادبيات و سوابق مربوطه. 6

1 ـ 4 ـ اهداف مشخص تحقيق.. 7

1 ـ 5 ـ سئوالات تحقيق: 8

1 ـ 6 ـ فرضيه‌هاي تحقيق: 8

1 ـ 7 ـ تعريف واژه‌ها و اصطلاحات فني و تخصصي.. 8

1 ـ 8 ـ شرح كامل روش تحقيق: 9

1 ـ 9 ـ متغيرهاي مورد بررسي در قالب يك مدل مفهومي و شرح چگونگي بررسي و اندازه‌گيري متغيرها: 11

1 ـ 10 ـ شرح كامل روش... 11

1 ـ 11 ـ سازمان‌دهي پژوهش... 12

 

فصل دوم: مباحث نظري

2 ـ 1 ـ مقدمه. 15

2 ـ 2 ـ تعريف توسعه. 16

مايكل تودارو. 16

ميسرا 17

ميردال: 17

بروكفليد. 17

آرماتياسن.. 17

2 ـ 3 ـ تعاريف رشد و توسعه. 18

2 ـ 4 ـ خصوصيات توسعه. 21

2 ـ 5 ـ نماگرها و شاخص‌هاي توسعه. 21

2 ـ 5 ـ 1 ـ توليد ناخالص ملي (GNP) 22

2 ـ 5 ـ 2 ـ درآمد ملي سرانه. 23

2 ـ 5 ـ 3 ـ توزيع درآمد. 24

2 ـ 5 ـ 4 ـ وسعت فقر. 25

2 ـ 5 ـ 5 ـ دسترسي به بهداشت همگاني و آموزش عمومي.. 25

2 ـ 5 ـ 6 ـ شاخص توسعه انساني (HDI) 26

2 ـ 5 ـ 7 ـ تغيير ساختار اقتصادي.. 27

2 ـ 5 ـ 8 ـ تمركززدايي و مشاركت... 28

2 ـ 6 ـ تعريف توسعه پايدار. 28

2 ـ 7 ـ مشخصه‌هاي اصلي توسعه پايدار. 35

2 ـ 8 ـ تعريف توسعه سياسي.. 35

2 ـ 8 ـ 1 ـ اهميت توسعه سياسي.. 39

2 ـ 8‌ ـ 2 ـ اهداف توسعه سياسي.. 41

2 ـ 8 ـ 3 ـ پيامدهاي توسعه سياسي.. 41

2 ـ 9 ـ تشريح و شكافتن مفاهيم جهان سوم و توسعه‌يافتگي.. 42

2 ـ 9 ـ 1 ـ كشورهاي جهان سوم. 42

2 ـ 9 ـ 2 ـ كشورهاي در حال رشد. 44

2 ـ 9 ـ 3 ـ كشورهاي در حال نوسازي.. 46

2 ـ 10 ـ توسعه اقتصادی در جهان سوم. 47

2 ـ 10 ـ 1 ـ شاخص‌های سنتی اقتصادی.. 47

2 ـ 10 ـ 2 ـ نگرش اقتصادی جدید توسعه. 48

2 ـ 10 ـ 3 ـ هدف‌های توسعه. 49

2 ـ 10 ـ 4 ـ ساختارهای گوناگون و ویژگی‌های مشترک کشورهای درحال توسعه. 50

2 ـ 10 ـ 5 ـ ساختاراقتصاد کشورهای درحال توسعه: 52

2 ـ 10 ـ 6 ـ اندازه و سطح درآمد. 53

2 ـ 10 ـ 7 ـ زمینه تاریخی.. 53

2 ـ 10 ـ 8 ـ منابع مادی انسانی.. 54

2 ـ 10 ـ 9 ـ اهمیت نسبی بخش‌های دولتی و خصوصی.. 54

2 ـ 10 ـ 10 ـ ساخت صنعتی.. 56

2 ـ 10 ـ 11 ـ ساخت سیاسی، قدرت و گروه‌های هم‌سود. 57

2 ـ 10 ـ 12 ـ وابستگی به قدرت‌ها 58

2 ـ 11 ـ اصول و مباني ثابت توسعه‌يافتگي (مباني عقلي توسعه‌يافتگي) 60

2 ـ 11 ـ 1 ـ مدرنيسم و توسعه‌يافتگي.. 60

2 ـ 11 ـ 2 ـ پست مدرنيسم و توسعه‌يافتگي.. 61

2 ـ 11 ـ 3 ـ اصول و مباني عقلي توسعه‌يافتگي.. 62

2 ـ 12 ـ مباحث نظريه‌پردازان نوسازي درباره ويژگي‌هاي دولت و سياست در جهان سوم. 66

دانيل لرنر. 66

ساموئل هانتينگتون. 68

 

فصل سوم: روند توسعه اقتصادي و سياسي در هندوستان

3 ـ 1 ـ هند، الگوي موفق دموكراسي در جنوب آسيا 72

3 ـ 2 ـ تاریخ هند. 72

3 ـ 2 ـ 1 ـ سپیده‌دم تاریخ.. 72

3 ـ 2 ـ 2 ـ دوران هندویی.. 73

3 ـ 2 ـ 3 ‌ـ دوران فرمانروایی مسلمانان. 74

3 ـ 2 ـ 3 ـ 1 ـ فتوحات اولیه اسلامی.. 74

3 ـ 2 ـ 3 ـ 2 ـ گورکانیان هند. 74

3 ـ 2 ـ 3 ـ 3 ـ دوران نفوذ و تسلط اروپایی.. 75

3 ـ 2 ـ 3 ـ 4 ـ دوران پس از استقلال. 76

3 ـ 3 ـ آشنايي عمومي با هند. 78

3 ـ 4 ـ ساختار سياسي هند. 79

3 ـ 5 ـ نظام انتخاباتي.. 80

3 ـ 6 ـ تحزّب در هند. 81

3 ـ 7 ـ دموكراسي هند در تئوري و عمل.. 83

3 ـ 8 ـ بخش‌بندي ايالت‌هاي هند بر پايه كاركرد دموكراسي.. 85

3 ـ 9 ـ اصلاحات اقتصادي در هندوستان. 86

3 ـ 10 ـ جمع‌بندي اوليه. 91

3 ـ 10 ـ 1 ـ تأثير برنامه تعديل اقتصادي بر سرمايه‌گذاري.. 94

3 ـ 10 ـ 1 ـ 1 ـ مطالعات انجام شده و حل و فصل دشواري‌هاي متدلوژيك... 94

3 ـ 10 ـ 2 ـ ساير آثار برنامه اصلاحات اقتصادي.. 97

3 ـ 11 ـ نتايج: 101

3 ـ 11 ـ 1 ـ تغيير در GDP. 101

3 ـ 11 ـ 2 ـ منابع ايجاد شده براي نهاده‌هاي توليد. 101

3 ـ 11 ـ 3 ـ رابطه مبادله بين كشاورزي و صنعت... 102

3 ـ 11 ـ 4 ـ محصول توليدي، تعداد و مقياس بنگاه 102

3 ـ 11 ـ 5 ـ صادرات و واردات... 102

 

فصل چهارم : بررسی تأثیر توسعه اقتصادی و سیاسی هند، نتیجه گیری و پیشنهادات

4 ـ 1 ـ تاثیر توسعه اقتصادی بر دموكراسي.. 105

4 ـ 2 ـ سه معضل تاریخی، هند را در نیل به این اهداف استراتژیک و بنیادین دچار مشکل ساخته است: 108

4 ـ 3 تغییرات نظری.. 109

4 ـ 3 ـ 1 ـ تغییر خواست و اراده ملی از ایجاد یک جامعه سوسیالیستی به ایجاد یک جامعه مدرن سرمایه‌داری: 109

4 ـ 3 ـ 2 ـ اتخاذ رویکردهای جدید اقتصادی و محوری ساختن آن در تدوین سیاست خارجی: 110

4 ـ 3 ـ 3 ـ تغییر ذهنیت «ضد غربی» سیاستمداران هندی در جهت‌دهی به سیاست خارجی کشور: 111

4 ـ 3 ـ 4 ـ اتخاذ مشی عمل‌گرایانه: 112

4 ـ 3 ـ 5 ـ اتخاذ رویکرد رئالیستی: 112

4 ـ 4 ـ تغییرات در سطح بین‌المللی.. 113

4 ـ 4 ـ 1 ـ آمریکا 113

4 ـ 4 ـ 2 ـ روسیه. 117

4 ـ 4 ـ 3 ـ اتحادیه اروپا 118

4 ـ 5 ـ تأثير تحول در سياست خارجي بر توسعه اقتصادي هند. 120

4 ـ 5 ـ 1 ـ دوره اول توسعه (1980 ـ 1947): 120

4 ـ 5 ـ 2 ـ دوره دوم توسعه (دهه 1980 تا 1990): 123

4 ـ 5 ـ 3 ـ دوره سوم توسعه (1990 تاكنون): 125

4 ـ 6 ـ ابرقدرتي به نام هند. 129

4 ـ 6 ـ 1 ـ موتور رشد هند. 130

4 ـ 6 ـ 2 ـ رها از غل و زنجير. 132

زيرساخت‌هاي مالي.. 133

4 ـ 6 ـ 3 ـ برج مراقبت بهادار. 134

4 ـ 7 ـ نتيجه‌گيري.. 135

4 ـ 7 ـ 2 ـ جمع‌بندي پاياني: 136

منابع و مأخذ: 140

مقدمه

توسعه مفهومی است که از آغاز دوران مدرنیته از سوی نظریه‌پردازان برای کشورهایی که از سطح پائین رشد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی برخوردار بودند مطرح شد. هدف اولیه نظریه‌پردازان از مفهوم توسعه ارائه الگو و مدلی برای حرکت جوامع مختلف به ویژه به سبک کشورهای غربی بود. با این حال کم‌کم مفهوم توسعه دچار پیچیدگی و تعریف‌های متعدد و مبهمی شد؛ به طوری که ارائه یک تعریف جامع برای آن مشکل شد.

در یک تعریف توسعه به بهبود، رشد و گسترش همه شرایط و ابعاد مادی و معنوی حیات اجتماعی را گویند که در رابطه بین دولت و ملت بوجود می‌آید و شرایط مناسبی را از امنیت، آزادی فردی، مشارکت سیاسی، رشد اقتصادی و رفاه مالی و غیره را مهیا می‌کند.

با توجه به گستردگی مفهوم توسعه، این مفهوم در شاخه‌های متعددی  تقسیم‌بندی می‌شود که شامل توسعه اقتصادی، توسعه سیاسی، توسعه اجتماعی، توسعه فرهنگی و غیره است که مجموع اینها شاخص‌های یک جامعه توسعه یافته را تشکیل می‌دهد.

توسعه اقتصادي و توسعه سياسي به عنوان دو مولفه مهم در حيات جمعي كشورهاي مختلف مي‌باشند. بحث‌هاي بسياري در تقدم و تاخر اين دو مولفه در ميان صاحب‌نظران رشته‌هاي مختلف درگرفته است. برخي از صاحب‌نظران توسعه اقتصادي را مقدم بر توسعه سياسي و برخي ديگر برعكس فكر مي‌كنند. اما مطالعات اخير در رشته‌هاي علوم سياسي تقريباً به اين نتيجه رسيده است كه اساساً خط‌كشي و مرزبندي دقيقي بين اين دو مفهوم وجود ندارد و هر دو امر مي‌توانند هم‌زمان ايجاد شده و تداوم يابند.

هندوستان است كه سابقه تاريخي و اديان و مذاهب بسيار متنوعي را تجربه كرده است. كشوري با سابقه مستعمراتي بوده و جنبش استقلال‌خواهي را نيز بر بستر فرهنگ اجتماعي خود تجربه كرده است. اين كشور دومين كشور پرجمعيت جهان است و تقريباً بيش از اتحاديه اروپا و ايالات متحده جمعيت دارد. اين كشور داراي سلاح هسته‌اي است و در عرصه بين‌المللي هم ‌تراز قدرت‌هاي بزرگ نفوذ دارد. اين كشور جزو كشورهايي است كه ضمن همكاري‌هاي متقابل با ايالات متحده و اتحاديه اروپا از منتقدين نظام جهاني به شمار مي‌رود. هندوستان داراي نظام سياسي منحصر به فردي است و سيستم سياسي آن مي‌تواند در كنار ساير سيستم‌هاي سياسي در جهان به عنوان آلترناتيو مهمي مطرح شود. از اين رو به نظر مي‌رسد هندوستان مي‌تواند به عنوان كشوري با جنبه‌هاي مختلف به عنوان بستر مطالعاتي رابطه توسعه سياسي و توسعه اقتصادي مطرح شود.

مهم‌ترين متغيرهاي اين تحقيق عبارت است از دو مفهوم توسعه سياسي و توسعه اقتصادي با تعاريف پذيرفته شده در عرف ادبيات جهاني. به عبارت ديگر دو مفهوم توسعه‌اي به عنوان متغيرهاي مستقل در نظر گرفته مي‌شوند و روش‌شناسي تحقيق بر رابطه اين دو بر هم سامان يافته است. بنابراين دو مفهوم توسعه فوق فراتر از روابط خطي اقتصاد و سياست و پسيني و پيشيني بودن آنهاست.

اين پژوهش علاوه بر چكيده و مقدمه از چهار فصل تشكيل شده است. فصل اول عبارت از كليات تحقيق است كه در آن طرح مسئله، اهداف و فرضيه‌هاي تحقيق و پيشينه تحقيق آورده شده است. در فصل دوم به ادبيات تحقيق و پيشينه نظري و تجربي موضوع پرداخته شده است. در فصل سوم روند توسعه سياسي و اقتصادي در هندوستان مورد مطالعه قرار گرفته است و در نهايت در فصل چهارم يافته‌هاي پژوهش مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و نتيجه‌گيري و پيشنهادات آورده شده است.

1 ـ 1 ـ طرح مسئله

توسعه اقتصادي و توسعه سياسي به عنوان دو مولفه مهم در حيات جمعي كشورهاي مختلف مي‌باشند. بحث‌هاي بسياري در تقدم و تاخر اين دو مولفه در ميان صاحب‌نظران رشته‌هاي مختلف درگرفته است. برخي از صاحب‌نظران توسعه اقتصادي را مقدم بر توسعه سياسي و برخي ديگر برعكس فكر مي‌كنند. اما مطالعات اخير در رشته‌هاي علوم سياسي تقريباً به اين نتيجه رسيده است كه اساساً خط‌كشي و مرزبندي دقيقي بين اين دو مفهوم وجود ندارد و هر دو امر مي‌توانند هم‌زمان ايجاد شده و تداوم يابند. (توسعه و توسعه‌نيافتگي: كليات، اصول و ابعاد (با تاكيد بر متد تفكر در توسعه)، سعيد حاجي ص 38)

با توجه به اهميت موضوع و بحث‌هاي آكادميك و غيرآكادميك در اين زمينه در كشورهاي مختلف به ويژه كشورهاي كم‌تر توسعه‌يافته به نظر مي‌رسد بايد تبيين دقيق‌تري از اين موضوع انجام گيرد. در اين راستا برگزيدن يك كشور به عنوان مطالعه موردي راهگشا به نظر رسيد. انتخاب كشور هندوستان با توجه به جنبه‌هاي مختلف حيات اجتماعي و اقتصادي در اين كشور برگزيده شد. هندوستان است كه سابقه تاريخي و اديان و مذاهب بسيار متنوعي را تجربه كرده است. كشوري با سابقه مستعمراتي بوده و جنبش استقلال‌خواهي را نيز بر بستر فرهنگ اجتماعي خود تجربه كرده است. اين كشور دومين كشور پرجمعيت جهان است و تقريباً بيش از اتحاديه اروپا و ايالات متحده جمعيت دارد. اين كشور داراي سلاح هسته‌اي است و در عرصه بين‌المللي هم‌تراز قدرت‌هاي بزرگ نفوذ دارد. اين كشور جزو كشورهايي است كه ضمن همكاري‌هاي متقابل با ايالات متحده و اتحاديه اروپا از منتقدين نظام جهاني به شمار مي‌رود. هندوستان داراي نظام سياسي منحصر به فردي است و سيستم سياسي آن مي‌تواند در كنار ساير سيستم‌هاي سياسي در جهان به عنوان آلترناتيو مهمي مطرح شود. از اين رو به نظر مي‌رسد هندوستان مي‌تواند به عنوان كشوري با جنبه‌هاي مختلف به عنوان بستر مطالعاتي رابطه توسعه سياسي و توسعه اقتصادي مطرح شود.

مهم‌ترين متغيرهاي اين تحقيق عبارت است از دو مفهوم توسعه سياسي و توسعه اقتصادي با تعاريف پذيرفته شده در عرف ادبيات جهاني. به عبارت ديگر دو مفهوم توسعه‌اي به عنوان متغيرهاي مستقل در نظر گرفته مي‌شوند و روش‌شناسي تحقيق بر رابطه اين دو بر هم سامان يافته است. بنابراين دو مفهوم توسعه فوق فراتر از روابط خطي اقتصاد و سياست و پسيني و پيشيني بودن آنهاست.

1 ـ 2 ـ اهميت و ضرورت انجام تحقيق

تحولات بين‌المللي و تغيير پارادايم‌هاي جهاني در خصوص امنيت و توسعه و برآمدن ديدگاه‌هاي جديد از سوي انديشمندان و سياستمداران كشورهاي كم‌تر توسعه‌يافته به بحث‌هاي مربوطه دامن زده است. توسعه به عنوان مدلي غربي كه از مدرنيته و متعلقات فكري آن بوده است در جهان امروز به چالش كشيده شده است. به نظر مي‌رسد لازم است مدلي بينابيني از توسعه در جهان مبناي مديريت اقتصادي و سياسي شود. كشور هندوستان به عنوان كشوري كه در طول نيم قرن از كشوري مستعمره و فقير به كشوري تاثيرگذار در جهان تبديل شده است مي‌تواند محمل اين مباحث باشد. همچنين در اين زمينه در كشور ما كارهاي تحقيقاتي زيادي انجام نشده است. مطالب تحقيقي در خصوص توسعه و مدل‌هاي آن بيشتر معطوف به مدل‌هاي غربي و تبيين و تفسير آن اعم از موافقت و مخالفت بوده است. به نظر مي‌رسد كنكاش‌هاي علمي در خصوص توسعه به ويژه مباحث ميان رشته‌اي تاثير و تاثر مفاهيم آن كه در اين تحقيق مورد توجه مي‌باشد بتواند كمكي هرچند اندك به تعميق و گسترش اين مباحث بنمايد. نخستين فايده نظري اين تحقيق بررسي امكان مطالعات موردي در خصوص توسعه و تلاش براي انطباق آن با مباحث توسعه كشور ما مي‌باشد. فايده علمي آن تبيين راهكاري عملياتي براي توسعه كشور است كه مي‌تواند مورد استفاده دولت و ساير اركان حيات اجتماعي باشد. در اين تحقيق تلاش شده است تا آخرين اطلاعات در خصوص تحولات نظري توسعه اقتصادي و توسعه سياسي و نيز دستاوردهاي مربوطه در كشور هندوستان به عنوان مواد كار مورد استفاده قرار گيرد. روش تحقيق مطالعه كتابخانه‌اي است و حدالامكان سعي شده است از منابع دست‌اول استفاده شود. توجه به اهميت رابطه متقابل و تاثير و تاثر آن دو مفهوم توسعه مبناي روش تحقيق بوده است.

1 ـ 3 ـ مرور ادبيات و سوابق مربوطه

در مبحث توسعه سياسي و ارتباط متقابل آن با توسعه اقتصادي در زبان فارسي كتاب عقلانيت و آينده توسعه‌يافتگي ايران نوشته محمود سريع‌القلم، چالش‌هاي توسعه سياسي نوشته عبدالعلي قوام، فرهنگ سياسي ايران نوشته محمود سريع‌القلم، اقتصاد ايران در تنگناي توسعه نوشته صادق الحسيني و حميد زمان‌زاده را مي‌توان نام برد. كتاب اول معطوف به تبيين توسعه بر مبناي شرايط ايران امروز است و در آن عمدتاً توسعه اقتصادي مقدم بر توسعه سياسي فرض گرفته شده است. در كتاب دوم عمدتاً توسعه سياسي به عنوان يك فرايند كه در جوامع كم‌تر توسعه‌يافته داراي چالش‌هاي متعدد است دانسته شده است كه فقدان شاخص‌هاي توسعه اقتصادي از آن جمله است. كتاب آخر به تحليل ساختاري و عملكردي اقتصاد ايران و سياست‌گذاري در اقتصاد ايران مي‌پردازد. مقاله دموكراسي و توسعه اقتصادي نوشته محمدعلي همايون كاتوزيان نيز ازجمله منابع مهم در اين مبحث است. چند ترجمه نيز در اين زمينه وجود دارد. كتاب سياست و توسعه در جهان نوشته لفت ويك يكي از آنهاست. اين كتاب كه تقريباً از ساير منابع غربي متمايز است ديدگاه رايج در غرب مبني بر اين كه تنها راه ممكن براي توسعه‌يافتگي كشورهاي جهان سوم، ايجاد حكومت مطلوب دموكراتيك و استقرار دموكراسي است، را به چالش مي‌كشد. كتاب دموكراسي و توسعه نوشته آدام پريزووسكي، مايكل آلوارز، جوزف آنتونيو چلبو و فرناندو ليمونگي نيز به چگونگي رابطه همبستگي قوي بين درآمد سرانه و دموكراسي مي‌پردازد. موضوع ديگري كه كتاب به آن مي‌پردازد، مسئله تاثير نظام‌هاي سياسي بر توسعه اقتصادي است. نتيجه‌گيري بر اين مبنا استوار است كه نظام‌هاي خودكامه احتمال بيشتري براي فراهم كردن زمينه‌هاي رشد دارند. چرا كه دموكراسي‌هاي غني دستمزدهاي بالاتري به توليد كارگران خود پرداخته و نظام‌هاي خودكامه دستمزدهاي پايين‌تري به كارگران مي‌پردازند. بدين ترتيب، نقش دموكراسي علاوه بر ثبات سياسي و اجتماعي در ايجاد عدالت اجتماعي، برابري بيشتر و جلوگيري از قطبي شدن جوامع قابل مشاهده مي‌باشد. مقاله رابطه بين ابعاد سياسي و اقتصادي توسعه نوشته فرانسيس فوكوياما نيز ازجمله منابعي است كه مي‌توان در رديف مقالات به آن اشاره كرد. در اين مقاله نويسنده توسعه اقتصادي را خيلي ساده، افزايش توليد ناخالص داخلي (GDP) تعريف مي‌كند اما توسعه سايسي را مسئله‌اي پيچيده‌تر بوده و حداقل مستلزم سه جزء جداگانه مي‌داند. جز اول دولت‌سازي است، جز دوم عنصر حاكميت قانون است و جز سوم دموكراسي. كتاب اخلاق پروتستاني و روح سرمايه‌داري نوشته ماكس وبر را نيز مي‌توان يك اثر كلاسيك در زمينه ارتباط متقابل دو مفهوم توسعه دانست كه البته كاملاً بر ادبيات علمي رايج منطبق نيست اما مي‌تواند منبع برداشت و الهام باشد. وبر بر مبناي فرهنگ توسعه اقتصادي را تحليل كرده بود. فردي زكريا نيز در آثار متعدد خود به تحليل رابطه توسعه سياسي و اقتصادي پرداخته است و عموماً توسعه اقتصادي را مقدم بر توسعه سياسي قلمداد كرده است. در خصوص كشور هندوستان در زبان فارسي غير از كتاب سبز وزارت امور خارجه و كتاب‌هاي ديگري كه بيشتر جنبه فرهنگي دارند كتاب تحليلي مستقل و جامعي وجود ندارد. تحقيق در چارچوب نظريات توسعه اقتصادي بر مبناي تئوري‌هاي اقتصاد بازار آزاد و نظريات توسعه سياسي بر مبناي تئوري‌هاي دموكراسي، فارغ از تقسيم‌بندي‌هاي روشي و شكلي، انجام مي‌شود.

1 ـ 4 ـ اهداف مشخص تحقيق

هدف آرماني تحقيق تبيين ارتباط متقابل توسعه اقتصادي و توسعه سياسي و افزودن به ادبيات اين حوزه در بستر مولفه‌هاي و شاخص‌هاي كشور هندوستان است. در واقع تلاش مي‌شود در چارچوب اين هدف آرماني هدف كلي بررسي تاثير و تاثر توسعه اقتصادي و توسعه سياسي به دست آيد. در نهايت تصوير نسبتاً دقيقي از كشور هندوستان در رابطه با موضوع ترسيم مي‌شود كه مي‌تواند مورد استفاده كاربردي سياست‌گذاران عرصه روابط خارجي و نيز فعالين سياسي داخلي جهت پيشبرد توسعه اقتصادي يا توسعه سياسي و يا هر دو باشد.

1 ـ 5 ـ سئوالات تحقيق:

سئوال اصلي: چه رابطه موثري مابين توسعه سياسي و توسعه اقتصادي در كشور هندوستان وجود دارد؟

سئوالات فرعي:

ـ نظام حكومتي هندوستان بر مبناي شاخص‌هاي توسعه سياسي چه وضعيتي دارد؟

ـ نظام اقتصادي هندوستان بر مبناي شاخص‌هاي توسعه اقتصادي چه وضعيتي دارد؟

ـ تلاقي شاخص‌هاي توسعه اقتصادي و توسعه سياسي و تاثير آنان بر هم چگونه بوده است؟

ـ نتايج نظري هم تكميلي احتمالي توسعه سياسي و توسعه اقتصادي در هندوستان چه بوده است؟

1 ـ 6 ـ فرضيه‌هاي تحقيق:

ـ توسعه سياسي در هندوستان سبب بالفعل نمودن ظرفيت‌هاي توسعه اقتصادي شده است.

ـ توسعه اقتصادي در هندوستان سبب بالفعل نمودن ظرفيت‌هاي توسعه سياسي شده است.

1 ـ 7 ـ تعريف واژه‌ها و اصطلاحات فني و تخصصي

توسعه سياسي: فرايندي است كه طي آن تمام شاخص‌هاي سياسي يك كشور، ازجمله رضايت‌مندي، مشروعيت، آزادي‌هاي قانوني و انتخابات قانوني و آزاد، به طور مستمر و مشهود ارتقا مي‌يابد.

توسعه اقتصادي: فرايندي است كه طي آن تمام شاخص‌هاي اقتصادي يك كشور، ازجمله درآمد سرانه، برابري قدرت خريد، درآمد پايدار و توسعه انساني به طور مستمر و مشهود ارتقا مي‌يابد.

بنابراين توسعه سياسي داراي شاخص‌هاي زير مي‌باشد. تعريف عملياتي هر يك شاخص در پي مي‌آيد.

رضايت‌مندي: ميزان رضايت مردم از سياست‌هاي اعمالي و اعلاني حكومت در مجموع قواي سه‌گانه

مشروعيت: حق برخورداري حكومت از اعمال حاكميت و زور

آزادي‌هاي قانوني: آزادي بيان، آزادي اجتماعات و احزاب، آزادي مطبوعات و رسانه‌ها

انتخابات قانوني و آزاد: آزادي انتخاب‌كنندگان و انتخاب‌شوندگان و فرايند سالم‌ و آزاد انتخابات

و شاخص‌هاي توسعه اقتصادي و تعاريف عملياتي آنها به شرح زير است:

ـ درآمد سرانه: از تقسيم درآمد ملي يك كشور (توليد ناخالص داخلي) به جمعيت آن، درآمد سرانه به دست مي‌آيد.

ـ برابري قدرت خريد (PPP): مقدار توليد كالاهاي مختلف در هر كشور، در قيمت‌هاي جهاني آن كالاها ضرب شده و پس از انجام تعديلات لازم، توليد ناخالص ملي و درآمد سرانه آنان محاسبه مي‌گردد.

ـ درآمد پايدار (GNA, SSI): هزينه‌هاي زيست‌محيطي كه در جريان توليد و رشد اقتصادي ايجاد مي‌گردد نيز در حساب‌هاي ملي منظور گرديده (چه به عنوان خسارت و چه به عنوان بهبود منابع و محيط زيست) و سپس ميزان رشد و توسعه بدست مي‌آيد.

ـ شاخص توسعه انساني (HDI): درآمد سرانه واقعي (براساس روش شاخص برابري خريد)، اميد به زندگي (در بدو تولد)، و دسترسي به آموزش.

1 ـ 8 ـ شرح كامل روش تحقيق:

براساس هدف تحقيق كه شناسايي وضعيت توسعه سياسي و توسعه اقتصادي در كشور هندوستان و بررسي تاثيرپذيري هر يك بر هم مي‌باشد لازم بود كه سفري مطالعاتي به اين كشور انجام و داده‌هاي تحقيق براساس روش‌هاي مشاهده و نظرسنجي جمع‌آوري مي‌شد اما به دليل مشكلاتي از قبيل هزينه‌هاي سفر و هماهنگي‌هاي لازم به مطالعات كتابخانه‌اي بسنده شده است. نويسنده تلاش كرده است اطلاعات به روز و از مراجع معتبر را شناسايي و به عنوان مواد تحقيقاتي خود استفاده نمايد. از اين رو ضمن توجه به تاليفات و گزارشات و وب‌سايت‌هاي رسمي دولت هندوستان، مراكز معتبر دانشگاهي آن كشور و نيز احزاب و نهادهاي سياسي و اجتماعي و فرهنگي اين كشور و نيز احزاب اپوزيسيون تلاش شده است تحليل‌ها و ديدگاه‌هاي انديشمندان غربي نيز به عنوان يك مطالعه مقايسه‌اي مورد نظر باشد. در واقع اين تحليل‌ها در مقام سنجش و داوري مورد استفاده قرار خواهد گرفت. همچنين تلاش شده است در حالي كه تمام اطلاعات به روز و براساس واقعيت‌هاي جاري بررسي و سنجيده مي‌شود نگاهي به پيشينه تاريخي موضوع هم انجام شود تا ديد نسبتاً جامعي از مطالب ايجاد شود. حتي براي عدم غفلت از تمام جوانب ارجاعاتي به ادبيات كشور هندوستان نيز شده، به ويژه در تبيين ديدگاه‌هاي روشنفكران هندي، است. اما در بررسي تمام منابع سعي شده است از داوري ارزشي پرهيز شود. همچنين پايايي و روايي اين تحقيق نيز به عنوان ابزار كنترلي محقق در تمام فصول و بخش‌هاي تحقيق لحاظ شده است. در گردآوري اطلاعات اعم از كتاب‌ها و مقالات و نشريات الكترونيكي از روش فيش‌برداري به صورت تقريباً مبسوط استفاده شده است. به دليل پيش گفته از تهيه فرم‌هاي نظرسنجي و آزمون‌هاي ميداني صرف نظر شده اما برخي از ديدگاه‌هاي مردم و نخبگان كشور هندوستان كه در اينترنت به زبان انگليسي قابل استفاده دسترسي بوده با ذكر منبع و توضيحات مربوطه آورده شده است. نويسنده همچنين خود را ملزم به رعايت استانداردهاي علمي در ارجاع دانسته و تمام موارد با ذكر كامل منبع آورده شده است و از استفاده از مطالب روزنامه‌اي و يا سايت‌هاي خبري اجتناب شده است.



نوع فایل : word
اندازه فایل : 159
قیمت : 20000
خرید