iNetDoc

کامل ترین منبع دانلود مقاله و تحقیق

پایان نامه تاثیر درآمدهای نفتی برروی اقتصاد ایران

نوع : word - قیمت :15000 تعداد صفحه :74

بخشی از پایان نامه :

فهرست مطالب

عنوان

صفحه

کلیات مقدمه

 

1- مقدمه

7

1-2- بیان مسئله پژوهش

7

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش

9

1-4- اهداف پژوهش

10

1-5- سوالات تحقیق

10

1-6- فرضیات تحقیق

10

1-7- روش تحقیق

10

1-8- مفاهیم اختصاصی تحقیق

11

1-8-1- درآمدهای نفتی

11

1-8-2 متغیرهای کلان

12

1-8-3 شاخص قیمت بازار سهام

12

1-8-3- ارزش افزوده

12

1-8-4- بیماری هلندی

12

مبانی نظری

 

2-1- کشور ایران

13

2-2 تاریخچه نفت در ایران

13

2-3- اهمیت نفت در ایران

14

2-3-1 روند درآمدهای نفتی در اقتصاد ایران - دوران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی

19

2-3-2 روند درآمدهای نفتی در اقتصاد ایران – دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی

21

2-4- دیدگاههای مختلف در مورد تاٌثیر درآمدهای نفت

30

2-5- درآمدهای نفتی ایران

32

2-6- اثر درآمدهای نفت بر ساختار اقتصادی

35

2-7- طرف تقاضا

39

2-8- طرف عرضه

51

ادبیات موضوع

 

3-1- مطالعات داخلی انجام شده

61

3-2- مطالعات خارجی انجام شده

66

فصل چهارم نتیجه گیری و پیشنهادات

 

-4-1- نتایج

69

-4-2- پیشنهادات

70

منابع فارسی

71

 

 

                                 

فصل اول

1- مقدمه

در طول یک قرن گذشته اقتصاد ایران شدیداً به درآمدهای نفتی متکی بوده، به گونه­ای که در هر دوره که درآمدهای نفت افزایش یافته این وابستگی تشدید شده است. می­توان گفت که درآمدهای نفت به طور متوسط بیش از 30 درصد درآمد ملی و 58 درصد از درآمدهای دولت را در طول دوره 78-1344 به خود اختصاص داده است. بدیهی است که تغییرات چنین مت                                                 غیری می­تواند منجر به تغییرات متغیرهای کلان اقتصادی گردد.

1-2- بیان مسئله پژوهش

در جهان امروز نفت نه تنها به عنوان یک عامل تعیین­کننده اقتصادی وضیعت، بلکه به عنوان یک عامل سیاسی و امنیتی مطرح می­باشد. در واقع نفت یک فاکتور اساسی در جهت رسیدن به هدفهای اقتصادی، صنعتی و سیاسی است و به ویژه هدف همه دولتها دست یافتن به میزانی از رشد اقتصادی است که بتواند رفاه جامعه را تاًمین کند.رسیدن به میزان مطلوب به رشد اقتصادی مستلزم برخورداری و بهروری از دو عامل سرمایه و انرژی می باشد.اهمیت نفت وابسته به چگونگی کاربردهای مختلف آن در بخش های مختلف اقتصاد می باشد. بدین نحو که در بخش کشاورزی و صنایع برای تامین تولید و در بخش حمل و نقل و در بخش ساختمان به منظور تامین سرمایش و گرمایش به کار می رود. پس از کشف نفت و توسعه منافع حاصل از آن در اقتصاد، درآمدهای حاصل از صادرات نفت برای کشورهای صادر کننده نفت از جمله ایران بزرگترین منبع دلاری در بودجه دولت بوده است و از این طریق سبب دگرگونیهای عمده ای در مسائل اقتصادی و سیاسی شد.

درآمد حاصل از صادرات نفت همانند یک متغیر برونزا قیمتش به وسیله بازار جهانی تعیین میگردد که از اوائل دهه 1300 شمسی وارد ایران شده است.از سال 1304 تا سال 1320 بیشتر درآمد نفت در بودجه دولت صرف هزینه های نظامی میگردیده است زیرا از سال 1304تا سال 1315 هر ساله قریب چهل درصد بودجه دولت صرف هزینه های نظامی دولت می شده است.

با شروع اولین برنامه هفت ساله توسعه اقتصادی از سال 1327 روی درامد حاصل از صدور نفت و همچنین وام های خارجی جهت اجرای برنامه اول مبالغ قابل توجهی پیش بینی شده بود که درامد حاصل از صدور نفت بعلت جریانات نهضت ملی طی سالهای 1328 تا 1334 به حداقل خود رسید و یا در سالهائی قطع گردید و وام های پیش بینی شده از خارج نیز به دلیل وضعیت خاص آن سالها تحقق نیافت.

در دهه 1340 ورود درآمد حاصل از صدور نفت بتدریج در بودجه سالیانه دولت بیشتر گردید و میتوان ادعا نمود که پایه نفتی شدن اقتصاد ایران (وابستگی به درامدهای نفتی ایران) ازهمین سالها نهاده شد و در سال 1353 به دلیل افزایش زیاد قیمت نفت (­سه تا چهار برابر شدن) باعث گردید که قریب هفتاد تا هشتاد درصد بودجه دولت وابسته به درآمد نفت گردد و هرچند که درآمد حاصل از صدور نفت کمک بسیار خوبی برای ایجاد زیر ساخت های اقتصادی کشور گردید ولی بعلت انکه بتدریج سهم آن در بودجه افزایش می یافت باعث گردید که بودجه دولت ودر نتیجه اقتصاد ایران وابستگی شدیدی به درآمد حاصل از صدور نفت پیدا کند.

از این­رو مباحث مربوط به تاثیر درآمدهای نفتی بر روی اقتصاد موضوعات تحقیقات بسیاری بوده است که در کشور ما نیز سهم عمده درآمدها به درآمدهای نفتی تعلق دارد که تاثیر آن به بخشهای مختلف اقتصادی مطرح می باشد.

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش

نفت به عنوان ماده اصلی تأمین انرژی در جهان کنونی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و بدین ترتیب فکری شناخته شده فعلی زندگی در قسمت اعظم دنیای امروز بدون تولید و مصرف انبوه نفت غیرممکن خواهد بود.کشورهای صادر کننده نفت به ویژه ایران در زمره کشورهای در حال توسعه قرار دارند که به درامدهای ارزی ناشی از صادرات نفت متکی برای پیشبرد برنامه های توسعه­ای خود متکی می باشد.اما در طی این سه دهه گذشته این درآمدها نوسانات شدیدی داشته، نوساناتی که در پی شوکهای نفتی ایجاد شده که رشد اقتصادی و اقتصاد داخلی این کشورها را با مشکلات زیادی مواجه ساخته است.

بررسی تجزیه و تحلیل برنامه توسعه­ای نشان می­دهد که حتی افزایش پیش­بینی نشده این درآمدها ادامه روند برنامه را با مشکل مواجه می­سازد.مشاهدات بدست امده از دهه 1970 نشان می دهد که رونق صادرات دارای اثرات پیچیده ای است که رشد غیر طبیعی را در بخشهای غیر قابل تجارت (خدمات) ونیزکاهش تولیدات در بخش قابل تجارت (کشاورزی) را بدنبال دارد.بنابراین اقتصاد کشورهای صادر­کننده نفت باید به گونه­ای باشد تا بتواند اثرات این شوکهای نفتی را به بهترین نحو هدایت کند و با توجه به اهمیت بخش نفت در اقتصاد ایران و ارتباط تنگاتنگ ان با فعالیتهای اقتصادی ما را بر آن داشت تا به بررسی ارتباط درامدهای نفتی با بخش اقتصاد ایران بپردازیم.

 

 

 

1-4- اهداف پژوهش

با توجه به این که کشوری همچون ایران که درآمدهای نفتی قسمت عمده­ای از درآمدهای دولت را تشکیل می­دهد و به طور مستقیم و غیر­مستقیم بر متغیرهای اقتصادی تأثیر می­گذارد بررسی این نقش درآمدها در تأمین منابع مهم اقتصادی از جذابیت خاصی برخوردار است.

اما این تحقیق نیز همانند اغلب مطالعات علمی در کنار هدف اصلی خود اهداف دیگری را هم در­بر می­گیرد که عبارتند از :

1- بررسی وضعیت درآمدهای نفتی ایران در طی سالهای گذشته

2- بررسی اثرات درآمدهای نفتی در بخشهای مختلف اقتصاد ایران

1-5- سوالات تحقیق

1- نوسانات درآمدهای نفت بر نرخ رشد اقتصادی چگونه تأثیر می پذیرد؟

2- اثر درآمدهای نفتی بربخشهای مختلق اقتصاد ایران چگونه است؟

3- آیا رابطه ای بین نرخ درآمدهای نفتی و افزایش (کاهش) بودجه دولت وجود دارد؟

1-6- فرضیات تحقیق

1- نوسانات درآمدهای نفتی بر نرخ رشد اقتصادی تأثیر می پذیرد.

2- درآمدهای نفتی بر بخشهای مختلف اقتصاد ایران تأثیر گذار است.

3- رابطه ای بین بودجه دولت و درآمدهای نفتی و جود دارد.

 

 

1-7- روش تحقیق

در این تحقیق جهت یافتن پاسخ مناسبی برای سؤالات مطرح شده در قسمت قبلی و آزمون فرضیه های تحقیق از روش "اسنادی" یا "کتابخانه ای" استفاده شده است. در این مطالعه ضمن بررسی ادبیات پیرامون ثبات و بی ثباتی درآمدهای نفتی در بخش های مختلف اقتصاد و گرد آوری تحقیقات صورت گرفته و به بررسی و تحلیل روند درآمدهای نفتی در طی سالیان متمادی در ایران پرداخته شده است.

داده ها و اطلاعات اماری مورد نیاز بصورت سالیانه بوده و از نشربات بانک مرکزی و نشریات سازمان مدیریت برنامه ریزی و مرکز آمار ایران و نشریات بانک ملی (مربوط به دهه 1340) و سیستم پردازش داده ها (PDS)و مقالات مربوط به برنامه پنج ساله توسعه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی و برخی کتب اقتصادی استفاده شده است.

1-8- مفاهیم اختصاصی تحقیق

1-8-1- درآمدهای نفتی

 بطور کلی درآمدهای نفتی ایران تابع در عامل است: 1)قیمت نفت در بازار جهانی 2)حجم صادرات و قیمت نفت پارامترهایی هستند که ایران نقش تعیین کننده ای روی آنها ندارد. حجم صادرات تابع تقاضای نفت در بازار جهانی است و رونق یا رکود در بازار جان می تواند تقاضا را افزایش یا کاهش دهد. از آنجایی که رونق و رکود در بازار جهانی خارج از قلمرو امکانات ایران محسوب می شود بهترین عامل برای توجه نوسانات درآمدهای ارزی ایران می باشندزیار افزایش دلارهای ساختار اقتصادی و عدم جذب نقدینگی از بخش های مولد اقتصادی موجب بروز تورم ، بیکاری و افزایش فقر و شکاف طبقاتی را فراهم آورده است.

1-8-2 متغیرهای کلان

متغیرهای کلان در اقتصاد شامل نرخ تورم ، نرخ نقدینگی ، نرخ ارز و درآمدهای نفتی می باشد.

1-8-3 شاخص قیمت بازار سهام

تمام شرکت های پذیرفته شده در بوری رادر بر می گیردو در صورتی که نماد شرکت بسته باشد یا برای مدتی معامله نشود، قیمت اخرین معامله آن در شاخص لحاظ می گردد.

1-8-3- ارزش افزوده

محاسبه ارزش افزوده به منظور پرهیز از احتساب مضاعف صورت می گیرد. به این معنی که ارزش کالاها و خدماتی که به عنوان داده های واسطه یک فعالیت به کار گزفته می شود به نوبه خود ستاینده یک فرآیند تولید بوده و لازم است از ستانده این فعالیت کسر شود تا ارزش افزوده آن بدست آید. به ترتیب ارزش افزوده افزوده ناخالص از ارزش ستاده منهای ارزش مصرف واسطه بدست می آیدا ارزش افزوده خالص نیز عبارتست از کسر ارزش افزوده ناخالص از مصرف سرمایه ثابت محاسبه می شود.

1-8-4- بیماری هلندی

عبارتست از وجود همزمان رکود و رونق در بخش کالاهای قابل مبادله وغیر قابل مبادله، طی دروه رونق، که آن هم ناشی از تزریق درآمد ارزی به اقتصاد داخلی کشورهاست.

 



نوع فایل : word
اندازه فایل : 74
قیمت : 15000
خرید